Mlody Ksiegowy
Edukadr szkolenia

Kiedy należy odprowadzać składki ZUS od umowy zlecenie.

Zawarcie umowy zlecenie, jest jedną z najprostszych czynności. Wiele obowiązków, które pojawiłyby się na linii pracodawca-pracownik na umowę o pracę, w sytuacji zlecenia nie ma miejsca. Są jednak pewne rzeczy o których pracodawca zawierający umowę zlecenie powinien pamiętać.

 

 

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest uzyskanie od zleceniobiorcy oświadczenie, na podstawie którego będzie w stanie określić jakie zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego będzie musiał uregulować. Składki ZUS od tego typu umów potrącane są w różny sposób w zależności posiadanych przez zleceniobiorcę tytułów do ubezpieczeń.

 

 

KILKA PODSTAWOWYCH ZASAD


W przypadku podstawowych zasad pracodawca powinien pamiętać, iż podpisując umowę zlecenie z własnym pracownikiem, to taka umowa podlega obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom, bez względu na to czy i jaki inny tytuł do ubezpieczeń posiada pracownik.

Z wyjątkiem pracowników przebywających na urlopie wychowawczym lub urlopie macierzyńskim, dla których ubezpieczenie chorobowe będzie miało charakter dobrowolny.

Jeśli umowa nie została podpisana z własnym pracownikiem, a zleceniobiorca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym oraz rentowym, to również zleceniobiorca będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom wypadkowemu i zdrowotnemu oraz obowiązkowo opłacane są za niego składki na FP i FGŚP. Ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny.

Przykład.1

Zawarcie umowy zlecenie jako jedyny tytuł do ubezpieczeń.

Zleceniobiorca, którego jedynym tytułem do ubezpieczeń jest umowa zlecenie, podlega z tytułu tej umowy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Składka chorobowa ma dla niego charakter dobrowolny. Osoba, z którą pracodawca podpisuje umowę, wykonuję zlecenie tylko u tego pracodawcy i nie jest nigdzie więcej zatrudniona.

Przykład.2

Przy umowie zlecenie obowiązkowemu ubezpieczeniu składką rentową oraz emerytalną podlegają osoby z ustalonym prawem do renty lub emerytury, dla których umowa zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń. Taki zleceniobiorca podlega natomiast dobrowolnemu objęciu składką chorobową.

W sytuacji gdy zleceniobiorca ma prawo do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, wówczas taka osoba nie ma prawa skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dobrowolne zgłoszenie do ubezp. chorobowego możliwe jest jedynie, gdy zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo.

Przykład.3

Taka sytuacja wystąpi, gdy umowa zlecenie podpisana została z zleceniobiorcą zatrudnionym u innego pracodawcy.

Jeśli zleceniobiorca oświadczy, że w czasie trwania umowy zlecenie, ma podpisaną umowę o pracę z innym pracodawcą, oraz z tego tytułu osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, wówczas z tytułu umowy zlecenie będzie podlegał obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Taki zleceniobiorca może podlegać również dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

W sytuacji gdy zleceniobiorca z tytułu umowy o pracę nie osiąga minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na miesiąc, to z tytułu umowy zlecenie będzie podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo. Pracodawca może także zleceniobiorcę zgłosić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

W sytuacji gdy zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniu rentowemu, czy emerytalnemu, wówczas obowiązkowo podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. A w sytuacji gdy, zleceniobiorca nie podlega żadnym ubezpieczeniom ani społecznym ani zdrowotnemu obowiązkowo, nie może ubezpieczyć się również dobrowolnie do żadnego z ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenie.

Aby zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom ZUS, pracodawca powinien w terminie 7 dni od daty zawarcie umowy zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczeń drukiem ZUS ZUA.

Powyższe zasady nie uwzględniają sytuacji charakterystycznych dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń. Inaczej wygląda sytuacja gdy dojdzie do przekroczenia limitu podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej czy np. osiągnięcie wieku dla kobiet 55 lat, a dla mężczyzn 60 lat, powyżej którego nie opłaca się składki na FP i FGŚP itp.


KTO NIE PODLEGA SKŁADKOM ZUS PRZY UMOWIE ZLECENIE.


Uczniowie lub studenci do ukończenia 26 roku życia nie zostaną objęci składkami ZUS przy podpisaniu umowy zlecenie.

„Daną osobę uznaje się za ucznia do 31. sierpnia każdego roku, a jeśli przedstawiła zaświadczenie o przyjęciu na studia wyższe - do 30 września. Osoba jest studentem do daty skreślenia z listy studentów lub do daty zakończenia studiów. Należy pamiętać, iż za studentów nie uznaje się uczestników studiów doktoranckich i podyplomowych. Od dnia ukończenia przez ucznia lub studenta 26 roku życia, zleceniobiorca jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym, jeśli ta umowa zlecenie jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń.” [1]

UMOWA ZLECENIE Z OSOBĄ PROWADZĄCA WŁASNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ.

Gdy umowa zlecenie zostanie podpisana z osobą prowadzącą własną firmę, przedmiot umowy pokrywa się z przedmiotem działalności gospodarczej oraz dla celów podatkowych przychód z umowy zlecenie traktowany jest jako przychód z działalności gospodarczej, taki zleceniobiorca w ogóle nie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym ani obowiązkowo ani dobrowolnie z tytułu umowy zlecenie.

Inaczej będzie wyglądała sytuacja, gdy czynności wykonywane w ramach umowy zlecenie zostałyby uznane przez organ podatkowy za przychody nie pochodzące z działalności gospodarczej, wówczas nastąpiłby zbieg tytułów do ubezpieczeń.

Gdy umowa zlecenie nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z działalności gospodarczej, jeżeli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenie jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Zleceniobiorca może wówczas zgłosić się do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego dobrowolnie z tytułu umowy zlecenie.

W przypadku, gdy podstawa wymiaru składek z umowy zlecenie jest równa lub wyższa od najniżej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, taka osoba podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z tego tytułu, który powstał wcześniej. Z drugiego tytułu może podlegać tym ubezpieczeniom dobrowolnie. Może również zmienić tytuł do ubezpieczeń.


ZAWARCIE KILKU UMÓW ZLECENIE.


Jeśli zleceniobiorca, spełniający warunki podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, ma zawartą jedną lub kilka umów zlecenie z innymi podmiotami, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Na swój wniosek może być objęty dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z wybranych przez siebie pozostałych umów zlecenie. Może również zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń.

Ważne by pamiętać, że zasada ta dotyczy tylko takiej sytuacji, w której zleceniobiorca wykonuje czynności na podstawie innych umów zlecenie dla innych podmiotów lub kolejnych umów zlecenie w ramach jednego podmiotu dotyczących odmiennych czynności. Jeżeli w ramach jednej spółki zostanie podpisanych z jednym zleceniobiorcą kilka umów zlecenie pokrywających się zakresem czynności, to taka osoba podlega ubezpieczeniom tak samo ze wszystkich umów zlecenie.

Dla przykładu, jeśli podpisane zostały z emerytem dwie umowy zlecenie w ramach jednego podmiotu dotyczące tych samych czynności, z każdej z tych umów zleceniobiorca będzie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

PODSUMOWANIE:

Podstawowe różnice między umową zlecenie a umową o pracę.

UMOWA CYWILNOPRAWNA

UMOWA O PRACĘ

PODSTAWA PRAWNA

Regulowana jest przepisami prawa cywilnego.

Regulowana jest przepisami kodeksu pracy.

CZAS PRACY

Nie wyznacza ona maksymalnego czasu pozostania pracownika do dyspozycji pracodawcy, a więc tygodniowego i dobowego czasu pracy, - możliwy jest zapis, że w godzinach określonych pracownik ma możliwość wykonywać zlecenie (przedmiot zlecenia pozostaje do dyspozycji zleceniobiorcy)

Czas pracy nie może przekraczać 8h na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129§1 KP), istnieją wyjątki

WYNAGRODZENIE

- Nie obowiązują przepisy prawa dotyczące minimalnego wynagrodzenia, - Zleceniobiorca ma prawo jedynie do wynagrodzenia odpowiadającego zleconym zadaniom (jeśli umówiono się inaczej możliwy jest system dodatkowych premii, związanych np. ze zleceniami na akord), - strony mogą umówić się o świadczenie zlecenia nieodpłatnie.

Wykonywana praca jest zawsze odpłatna. Wypłacane honorarium nie może być niższe od wyznaczonego minimalnego wynagrodzenia.

SPOSÓB WYKONYWANEJ PRACY

Zleceniobiorca dąży do ustalonego w umowie celu. Powierzone zadanie często ma charakter jednorazowy i nie musi być wykonywane przez pracownika osobiście (chyba, że umowa mówi inaczej). W praktyce zlecenia rozlicza się w czasie (obowiązują umowy długookresowe). Przy wykonywaniu zlecenia nie ma mowy o podrzędności kompetencyjnej i kierowniczej.

Pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy. Obowiązki pracownika świadczone są osobiście, pracownik nie może posługiwać się podwykonawcami. Praca wykonywana jest pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.

UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE

Zleceniobiorca nie zawsze podlega ubezpieczeniu społecznemu (w zależności od podstawy wymiaru składek).

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę bezpośrednio rodzi obowiązki ubezpieczeniowe.

PODMIOT ŚWIADCZĄCY PRACĘ

Osobą świadczącą zlecenie może być zarówno osoba fizyczna, jak również każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą (tzw. zlecenie wykonywane w ramach działalności).

Pracownikiem jest osoba fizyczna zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 KP)

DODATKOWE PRZYWILEJE

Nie przewiduje dodatkowych przywilejów pracowniczych (chyba, że umowa mówi inaczej).

Umowa o pracę obejmuje pracownika szerokim wachlarzem przywilejów tj. możliwość skorzystania z urlopu wypoczynkowego, urlopu macierzyńskiego, otrzymania dodatku za pracę w godzinach nocnych, czy dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

SPORY PRACY

Spory ze stosunku cywilnoprawnego rozwiązuje Sąd Cywilny

Spory ze stosunku pracy rozwiązuje Sąd Pracy

AKTA OSOBOWE

Pracodawca nie ma obowiązku gromadzenia i przechowywania dokumentów osobowych pracownika.

Pracodawca ma bezwzględny obowiązek gromadzenia i przechowywania dokumentów osobowych pracownika.

ZAKOŃCZENIE WSPÓŁPRACY

Pracodawca nie podlega obowiązkowi wystawienia świadectwa pracy pracownikowi.

Pracodawca podlega obowiązkowi wystawienia świadectwa pracy pracownikowi.

STAŻ PRACY

Czas świadczenia pracy nie wlicza się do stażu pracy pracownika.

Czas świadczenia pracy wlicza się do stażu pracy pracownika.


Wzór oświadczenia dla zleceniobiorcy, który powinien być podpisany przed zawarciem umowy zlecenie.


OŚWIADCZENIE DO UMOWY ZLECENIA:


1. Oświadczam, że:

a) Nie jestem / jestem studentem*

.................................................................................................................................................................

podać nazwę uczelni i rok studiów (dołączyć kserokopię legitymacji studenckiej lub szkolnej)

i nie mam / mam ukończonych 26 lat*,

b) Nie jestem / jestem zatrudniony u innego pracodawcy z tytułu umowy o pracę w
.................................................................................................................................................................

podać nazwę przedsiębiorstwa

i osiągam, co najmniej najniższe minimalne wynagrodzenie / nie osiągam poziomu najniższego minimalnego wynagrodzenia*,

c) Nie jestem / jestem emerytem / rencistą*,

d) Nie zgłaszam / zgłaszam się do ubezpieczenia: emerytalnego, rentowego, chorobowego*
z tytułu zawartej umowy zlecenie.

e) Nie prowadzę / prowadzę działalność gospodarczą, od której odprowadzam składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne*,

f) Nie pracuję / pracuję na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej u innego podmiotu, od której nie są / są odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

* niepotrzebne skreślić

........................................................

podpis zleceniobiorcy

Źródła:- http://www.zus.pl/pliki/poradniki/porad23.pdf
- ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.)

 


[1] Autor: Helena Warszakowska: Umowa zlecenie-kiedy tylko podatek, a kiedy składki ZUS, Outsourcing Rachunkowości - Grant Thornton