Mlody Ksiegowy
Edukadr szkolenia

Zamknięcie roku w KPiR

Zamknięcie księgi za dany rok podatkowy podlega określonym procedurom, które wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Podatnicy powinni w szczególności:
- dokonać podsumowania zapisów w księdze
- sporządzić i wycenić remanent końcowy na dzień 31 grudnia
- ustalić dochód do opodatkowania.


Kolejność postępowania.


PODSUMOWANIE ZAPISÓW W KSIĘDZE
Podatnicy mogą dokonywać sumowania poszczególnych kolumn w dwojaki sposób: narastająco w ciągu roku lub wyłącznie na koniec każdego miesiąca.

Sumowanie kolumn narastająco
Po zakończeniu danego miesiąca należy wpisy dokonane w tym miesiącu podkreślić, a dane z poszczególnych kolumn – od 7 do 15 – zsumować (pionowo). Sumy wynikłe z tego podsumowania również należy podkreślić. Następnie pod podsumowaniem danego miesiąca wpisać do poszczególnych rubryk sumy z poprzednich miesięcy (od początku roku) i kwoty te ponownie zsumować. Uzyskane w ten sposób wyniki stanowią sumy poszczególnych kolumn od początku roku i podlegają wykazaniu w kolejnych pozycjach księgi.
W praktyce wybór metody polegającej na sumowania kolumn księgi narastająco eliminuje konieczność sporządzania zestawienia rocznego – ostatnie sumowanie wyznaczy jednocześnie roczne sumy poszczególnych kolumn. Jest to metoda najlepsza i naj bardziej przejrzysta dla poprawnego wyliczania zaliczek na PDOF.

Sumowanie kolumn na koniec miesiąca
Podatnicy, którzy wybrali tę metodę sumowania, powinni ponadto na koniec roku podatkowego sporządzić zestawienie roczne wszystkich kolumn księgi, dokonać ich podsumowania, a wyniki wpisać we właściwych pionowych kolumnach księgi podatkowej. Zestawienie roczne należy zamieścić na oddzielnej stronie księgi.
Podsumowanie powinno być sporządzone przed złożeniem zeznania podatkowego za dany rok podatkowy, a więc najpóźniej do 30 kwietnia następnego roku.

REMANENT
Zgodnie z § 27 ww. rozporządzenia podatnicy są zobowiązani do sporządzenia na dzień 31 grudnia oraz wpisania do podatkowej księgi przychodów i rozchodów spisu z natury, który obejmuje:
towary handlowe
materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, tj. materiały, które w trakcie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się substancją gotowego wyrobu
półwyroby, czyli półfabrykaty
produkcję w toku, tzn. wyroby niegotowe własnej produkcji oraz niezakończone usługi
wyroby gotowe, czyli wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został zakończony
braki, czyli towary uszkodzone lub towary, które utraciły swoją pierwotną wartość
odpady, tj. materiały, które na skutek procesów technologicznych zostały zniszczone i utraciły całkowicie swoje wartości użytkowe
niewyprzedane wartości dewizowe w kantorach
rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki w działalności lombardów.



WAŻNE!!! Remanent nie obejmuje spisu środków trwałych i wyposażenia, towary obce, towary własne ale z różnych powodów znajdujące się poza firmą.



Spis z natury może mieć różne formy, gdyż ustawodawca nie określił jednego wzoru dokumentu remanentu. Spis powinien być sporządzony na piśmie oraz w sposób staranny i trwały. Spisu z natury nie składamy do urzędu skarbowego, nie trzeba też zawiadamiać naczelnika urzędu o jego sporządzeniu (obowiązek sporządzenia spisu z natury wynika z rozporządzenia). Po zakończeniu spisu z natury dokument ten powinien być podpisany przez osoby, które go wykonały oraz podstemplowany.

Elementy składowe spisu z natury
Wprawdzie ustawodawca nie określił formy, w jakiej powinien być sporządzony spis z natury, określił jednak dokładnie, jakie powinien zawierać elementy. I tak, zgodnie z § 28 rozporządzenia, spis z natury uwzględnia co najmniej następujące dane:
– imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy)
– datę sporządzenia spisu
– numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury
– szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w § 27 rozporządzenia
– jednostkę miary
– ilość stwierdzoną w czasie spisu
– cenę jednostkową wyrażoną w złotych i groszach
– wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
– łączną wartość spisu z natury
– klauzulę “spis zakończono na pozycji ...”
– podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).
W przypadku prowadzenia:
antykwariatu i księgarni – w spisie z natury można pod jedną pozycją obejmować wydawnictwa w tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, należy jednak zachować podział na książki, broszury, albumy itp.
działalności kantorowej – spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe
lombardu – spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki
działów specjalnych produkcji rolnej – spisem z natury należy objąć zużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz liczbę zwierząt według gatunków i z podziałem na grupy.


SPIS A WYCENA W REMANENCIE


Po dokonaniu spisu towarów i ustaleniu ich ilości należy dokonać wyceny. Przy wycenie towarów stanowiących własność podatnika obowiązują następujące zasady:
1) towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze wycenia się według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia (np. ze względu na uszkodzenie towaru)
2) półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji wycenia się na podstawie kosztów ich wytworzenia3
3) odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania
4) niesprzedane wartości dewizowe wycenia się na podstawie cen zakupu z dnia sporządzenia spisu (cena ta nie może być wyższa niż średni kurs ogłaszany przez NBP w dniu kończącym rok podatkowy)
5) wartość rzeczy zastawionych wycenia się według ich wartości rynkowej
6) produkcję niezakończoną (w działalności usługowej i budowlanej) wycenia się według kosztów wytworzenia, jednak wartość ta nie może być niższa od kosztów materiałów bezpośrednio zużytych do produkcji
7) produkcję zwierzęcą wycenia się według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, uwzględniając gatunek, grupę i wagę zwierząt.


WAŻNE! Gdy w wyniku np. uszkodzenia towaru, przeceny itp.zdarzeń, w spisie z natury przyjmiemy cenę tegoż towaru niższą od ceny zakupu/nabycia-to przy poszczególnych pozycjach remanentu należy uwidocnić ceny jednostkowe tych towarów (czyli cenę zakupu/nabycia/koszt wytworzenia)


JAK UWZGLĘDNIĆ SPIS Z NATURY W KpiR.

Suma jaka wynika ze sporządzenia remanentu musi być wpisana do książki przychodów i rozchodów. Można to zrobić w dwojaki sposób:

  1. W postaci jednej sumy spisu z natury, jeśli jest sporządzone odrębne zestawienie, gdzie składniki majątku są sczegółowe opisane i wycenione (zestawienie to przechowujemy razem z książka).

  2. Sumy powinny być wpisane do kpir z wyodrębnieniem poszczególnych rodzajów składników spisu z natury.

Wyceny remanentu należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia jego sporządzenia. To oznacza, że jeżeli remanent sporządzono na dzień 31 grudnia, wycena powinna być dokonana najpóźniej do 14 stycznia następnego roku.

WSKAŹNIK ZAKUPÓW UBOCZNYCH-KIEDY BRAĆ GO POD UWAGĘ.


Spis z natury może obejmować materiały i towary handlowe, których wartość związana jest z kosztem ubocznym zakupu tych towaru (kol.11)-a więc wartość ich jest przez ten koszt uboczny powiększona.

W celu ustalenia wartości spisu z natury materiałów i towarów handlowych wycenionych według cen zakupu należy ustalić procentowy udział kosztów ubocznych w ogólnej wartości zakupu towarów handlowych i materiałów, zaewidencjonowanej w kol. 10. Wskaźnik ten można obliczyć za pomocą wzoru:


W = koszty uboczne zakupu x 100

koszty zakupu towarów i materiałów


O tak ustalony wskaźnik można podwyższyć jednostkowy koszt zakupu towaru, a następnie obliczyć wartość poszczególnych składników spisu, lub też od razu podwyższyć wartość danego składnika (obliczoną według cen zakupu), bez podwyższania jego ceny jednostkowej.

PRZYKŁAD


Wartość zakupu towarów handlowych (kol. 10) – 19 200 zł
Suma kosztów ubocznych zakupu (kol. 11) – 1000 zł
Ilość danego towaru – 120 sztuk
Jednostkowa cena zakupu – 160 zł/szt.
Udział kosztów ubocznych:
W = 1000 zł x 100 proc. = 5,2 proc.

19 200 zł

Cenę nabycia można ustalić na dwa sposoby – wybór należy do podatnika.
I sposób

Obliczenie jednostkowej ceny zakupu:
160 zł/szt. + (160 zł/szt. x 5,20 proc.) = 168,32 zł/szt.
Obliczenie wartości towaru na podstawie ceny jednostkowej zakupu:
168,32 zł x 120 szt. = 20 198,40 zł
II sposób

Obliczenie ceny zakupu:
120 szt. x 160 zł/szt. = 19 200 zł
Obliczenie ceny nabycia:
19 200 zł + (19 200 zł x 5,20 proc.) = 20 198,40 zł

USTALANIE DOCHODU.

Wartość remanentu na dzień 31 grudnia jest jednocześnie wartością remanentu na dzień 1 stycznia roku następnego.

Dochodem wynikającym z zamknięcia kpir jest różnica między przchodem a kosztami, powiększona o różnicę między wartością remanentu.

Jeśli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż remanentu początkowego dochód jest powiększony, pomniejsza zaś jeśli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

SŁOWNICZEK

Cena zakupu – cena, którą nabywca płaci za kupiony towar, zmniejszona o kwotę VAT (jeżeli podatnik może go odliczyć), powiększona o cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne (w przypadku towaru z importu) i obniżona o rabaty, upusty itp.
Cena nabycia – cena zakupu składników majątku powiększona o poniesione do chwili złożenia ich do magazynu koszty uboczne związane z zakupem.
Cena rynkowa – ustalana na podstawie cen stosowanych w obrocie rzeczami i prawami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem stanu tych rzeczy i stopnia ich zużycia.
Koszty wytworzenia – wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem materiałów, wykonaniem usług lub pozyskaniem kopalin, z wyłączeniem kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług