Mlody Ksiegowy
Edukadr szkolenia

Zakupy dokonane przed rozpoczęciem działalności gospodarczej.

Co do zasady początkujący przedsiębiorca może swoje wydatki rozliczać w kosztach uzyskania przychodu w chwili rozpoczęcia działalności gospodarczej. Czasami jednak już przed rozpoczęciem działalności konieczne jest poniesienie pewnych wydatków związanych z zamierzoną działalnością. Dominuje pogląd, że koszty poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej mogą być ujmowane do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli spełniają ogólne przesłanki określone w art. 22 updof. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 stycznia 2011 r., nr IPPB1/415-935/10-2/KS. W interpretacji tej czytamy: "Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają unormowania, które zabraniałoby zaliczenia do kosztów, wydatków ponoszonych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Jednakże obowiązek udowodnienia powiązania poniesionego wydatku ze źródłem przychodu spoczywa na podatniku. Zatem koszty poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, ale mające związek z uzyskiwanym później przychodem stanowią koszty uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej".

Rozliczenia poniesionych kosztów jest różny w zależności od ich rodzaju.

Inwestycje w środki trwałe/wartości niematerialne i prawne

Wydatki związane z nabyciem/wytworzeniem majątku firmy objęte ewidencją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są rozliczane w czasie poprzez odpisy amortyzacyjne. Dokonywanie odpisów amortyzacyjnych na zasadach ogólnych, czyli przez rozłożone w czasie okresy użytkowania składników majątku, do czasu gdy suma odpisów amortyzacyjnych zrówna się z ich wartością początkową, nie zawsze jest konieczne. Podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, mogą dokonywać jednorazowo odpisu amortyzacyjnego od wartości początkowej środków trwałych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zaliczonych do grupy 3-8 KŚT, z wyjątkiem samochodów osobowych. Łączna wartość tych odpisów w roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 50.000 euro (w 2012 r.). Przy określaniu tego limitu nie uwzględnia się odpisów amortyzacyjnych od wartości środków trwałych nieprzekraczającej 3.500 zł, o których mowa w art. 22f ust. 3 updof.

Należy jednak zaznaczyć, że osoba fizyczna rozpoczynająca działalność gospodarczą nie może skorzystać z prawa do jednorazowej amortyzacji, określonego w art. 22k ust. 7 updof gdy:

  • w roku rozpoczęcia działalności lub
  • w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia,

prowadziła działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej bądź działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli w tym czasie między małżonkami istniała wspólność majątkowa (art. 22k ust. 11 updof).

Odpisy amortyzacyjne stanowią koszty uzyskania przychodów, gdy:

  • zostanie zaprowadzona ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (art. 22n ust. 6 updof),
  • odpisy są dokonywane w sposób zgodny z zasadami amortyzacji podatkowej (art. 22 ust. 8 updof).

Ważną przesłanką do ustalenia prawidłowej amortyzacji jest wyznaczenie wartości początkowej składników majątku. Wartość początkową środków trwałych nabytych lub wytworzonych przed założeniem ewidencji należy przyjąć w wysokości kosztu ich nabycia lub wytworzenia. Dopuszczalna jest także oszacowania wartości początkowej takich składników majątku, ale wtedy, gdy ustalenie kosztów nabycia lub wytworzenia nie jest możliwe. W powyższej sytuacji osobami upoważnionymi do dokonania wyceny są:

· podatnik, w odniesieniu do nabytych środków trwałych,

· biegły powołany przez podatnika, gdy chodzi o środki trwałe wytworzone we własnym zakresie

Ocena wartości składników majątku powinna uwzględniać ceny rynkowe środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji oraz stanu i stopnia ich zużycia.

Jeżeli podatnik przed oddaniem składnika majątku do używania poniósł wydatki na jego remont lub ulepszenie, to wydatki te powinny zwiększać wartość początkową tego składnika i być odnoszone w ciężar kosztów podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne.

Przykład 1.

Pani Joanna nabył lokal użytkowy pod salon fryzjerski. Lokal został wyremontowany, by dostosować go do potrzeb zamierzonej działalności gospodarczej. Po rozpoczęciu działalności lokal został wprowadzony do środków trwałych. Na podstawie posiadanych dowodów pani Joanna ustaliła jego wartość początkową, uwzględniając cenę zakupu lokalu, koszty związane z nabyciem (np. opłata notarialna) oraz wydatki na remont poniesione w okresie poprzedzającym oddanie lokalu do używania.

Przykład 2.

Podatnik otworzył działalność gospodarczą. Wcześniej dokonał zakupu komputera po bardzo korzystnej cenie. Nie mógł czekać z zakupem do momentu rozpoczęcia działalności gdyż komputer kupiłaby inna osoba. Posiada dowód zakupu i zamierza wykorzystywać ten komputer w prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji podatnik przyjmie jako wartość początkową środka trwałego cenę zakupu. Uregulowanie takie wynika z art. 22g ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uważa się w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia.

Przykład 3.

Podatnik otwiera działalność gospodarczą. Do jej prowadzenia wykorzystuje prywatny komputer zakupiony 2 lata wcześniej. Nie posiada jednak dowodu zakupu komputera – wyrzucił go, gdy skończyła się gwarancja na zakupiony sprzęt. W tej sytuacji zastosowany zostanie art. 22g ust. 8 ustawy o PIT, który mówi: „Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.”

Zakup towarów handlowych i materiałów

W przypadku gdy przedsiębiorca otwiera firmę, która będzie obracała towarami handlowymi, zakupy na takie materiały tez mogą zostać uwzględnione w kosztach. Z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej należy natomiast sporządzić spis z natury posiadanych towarów.

Spis ten musi być wpisany do podatkowej księgi przychodów i rozchodów według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Wartość remanentu można wpisać w księdze w kolumnie 10 ("Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu"). Pamiętać należy, że jego wartości nie należy sumować z innymi kosztami, które w trakcie roku podatkowego będą ewidencjonowane w księdze. Koszty poniesione na nabycie towarów rozlicza się w roku podatkowym, w którym uzyskany zostanie przychód z ich sprzedaży (art. 24 ust. 2 updof).

Do kosztów uzyskania przychodu możemy zaliczyć wydatki, poniesione przed rozpoczęciem działalności związane z:

 

Organizacją firmy: koszty obsługi prawnej, koszty notarialne wynikające z zawarcia umowy spółki, koszty rekrutacji pracowników, opłaty za rejestrację firmy, za dokonanie zgłoszenia w zakresie podatku VAT, czy wydanie zezwolenia lub koncesji uprawniających do prowadzenia danego rodzaju działalności. Pozwala na to art. 22 PDOF gdyż możliwe jest wykazanie, że powyższe koszty są ponoszone w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a równocześnie nie podlegają wykluczeniu z kosztów podatkowych na podstawie art. 23 updof.

Promocja firmy: wydatki na kampanie reklamowa, informacyjną, której celem jest poinformowanie potencjalnych nabywców o zaistnieniu nowego podmiotu, zakresie jego działalności, miejscu siedziby/wykonywania działalności. Gdy firma podejmie działalność, koszty związane z taką kampanią spełnią przesłanki umożliwiające zaliczenie ich do kosztów podatkowych W rozliczeniu podatkowym do kosztów uzyskania przychodów można również zaliczyć na dzień rozpoczęcia działalności poniesione wcześniej wydatki na zakup materiałów reklamowych, wyrobienie pieczątki firmowej, czy wizytówek.

Koszty najmu i eksploatacji lokalu przeznaczonego na siedzibę firmy: „Powodzenie działalności gospodarczej w dużym stopniu zależy od atrakcyjności położenia firmy. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, gdy już przez rozpoczęciem działalności podatnicy wydzierżawią lokal (budynek). (…) Wydatki związane z wydzierżawioną nieruchomością (czynsz, ubezpieczenie) oraz stałe wydatki eksploatacyjne (np. za gaz, prąd, wodę), można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w dniu rozpoczęcia działalności. Dotyczy to również kosztów remontu wydzierżawionego lokalu (budynku). Należy jednak zaznaczyć, że jeżeli nakłady poniesione na dzierżawiony lokal (budynek) spowodują ulepszenie składnika majątku, podatnicy powinni wykazać taką inwestycję w obcym środku trwałym w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych”[1].

Wyposażenie czyli te składniki majątku, których wartość nie przekracza 1500zł. Należy pamiętać o zaprowadzeniu ewidencji wyposażenia, którą obejmuje się składniki o wartości powyżej 1.500 zł.


 

 



[1] Przegląd Podatku Dochodowego nr 7 (319) z dnia 01.04.2012